Piyeten

By | 4 Kasım 2021

Etken

Dichelobacter nodosus

Klinik bulgular

Piyeten, koyun ve keçilerin tırnak ve interdigital bölgelerini kapsayan lokalize ve kontagiyöz bir hastalıktır.

Hastalık, küçük ruminant yetiştiriciliğinde önemli ekonomik kayıplara sebep olmaktadır. İlk olarak hastalık interdigital deride şişkinlik ve kızarıklıkla başlar. Bölgedeki tüyler dökülür.

Bölge dokularında gangren şekillenir, irinli bir akıntıyla birlikte pododermatitis oluşur. Lezyon interdigital deriden deri ile capsulaungulae birleşim noktasına doğru ilerler.

Capsulaungulae,coriumungulaeden ayrılmaya başlar. Lezyon tırnağın interdigital bölgeye bakan (axial) duvarından,tırnağın dış (abaxial) duvarına doğru ilerler ve bu döneme kadar müdahale edilmez ise tırnağın düşmesine (eksungulasyon) neden olur.

Eğer eksungulasyon şekillenmez ise tırnak deforme olur. Bölgede kötü kokulu nekrotik doku ve peynirimsi bir irin akıntısı mevcuttur.

Marazi madde seçimi ve gönderme şekli

Hasta hayvanlar dikkatlice yere yatırılır ve tespit edilir. Alınan örneklerde kontaminasyonun olmaması veya kontaminasyonun en aza indirilmesi amacıyla numune alımı öncesinde interdigital bölge temizlenmelidir. Laboratuvar analizi için en uygun örnek alma gereci amies medium ihtiva eden transport svaptır.

Ancak olmaması halinde eküvyon çubukları da kullanılabilir. Kültür veya moleküler testler ile etkenin belirlenebilmesi için lezyonlu bölgelerden veya irin akıntılarından örnekler alınarak +4ºC’de laboratuvara sevk edilir.

İçerisinde medium bulunan transport svapları donmaları halinde jel özelliğini kaybetmektedir. Numune gönderilirken buna dikkat edilmelidir.

Koruma ve kontrol

Hasta hayvanların irin akıntılarıyla birlikte bakteriler barınak zeminine saçılmaktadır. Etken ahır zemininde 5 günden fazla süre boyunca infektivitesini korumaktadır. Bu sebepten dolayı hasta hayvanların sağlıklı hayvanlardan ayırt edilerek tedavi edilmesi ve barınak zemininin dezenfekte edilmesi gereklidir.

Barınak girişinde %10’luk bakır sülfat içeren ayak banyolarının bulundurulması sürüdeki sağlıklı hayvanların hastalıktan korunmasını sağlar.Koruma ve kontrol için Dichelobacternodosus’un inaktif suşlarını içeren ticari aşısı mevcuttur.

Dezenfeksiyon

Barınakta kontamine altlık ve yüzeylerinin dezenfeksiyonu sağlanmalıdır.