Ana Sayfa / Bilim / Kötü Yıldız Gökyüzünde
Kötü Yıldız Gökyüzünde
Kötü Yıldız Gökyüzünde

Kötü Yıldız Gökyüzünde

Şimdi de gökyüzünün en “kötü” yıldızı tam tepemizde duruyor. O nedenle okuyucularımızı uyarmayı görev bilerek burada yıldızdan bahsedeceğiz.

Öykümüz elbette yine Yunan mitolojisinden

“Kahraman Perseus, kötü niyetli kral Polydectes tarafından Gorgonlardan biri olan yılan saçlı Medusa’nın başını kesmekle görevlendirilir. Bu, hiç de kolay bir iş değildir. Medusa’nın görünüşü o kadar korkunçtur ki, ona bakanlar anında taşa dönüşür. Bunu bilen Perseus, tanrılardan yardım ister. Athena, ona görünmez olmasını sağlayan bir kask verir ve onu Medusa’nın sadece gölgesine bakması için uyarır. Haberci Hermes de (Merkür) ona kanatlı ayakkabılarını ve sihirli kılıcını verir. Perseus, Medusa’yı uykusunda yakalar ve ona doğrudan bakmadan, kalkanındaki yansıması yardımıyla kılıcıyla başını koparır.

Görevini tamamlamış olarak geri dönmekte olan Perseus, Prenses Andromeda’nın çığlıklarını duyar. Deniz canavarı, prensesi bağlamıştır ve yemeye hazırlanmaktadır. Perseus, çantasından Medusa’nın başını çıkarır. Ona bakan deniz canavarı anında taşa dönüşür. Perseus prensesi kurtarır. Perseus ve Andromeda birbirlerine aşık olurlar.

Perseus’un yapılacak bir işi daha kalmıştır

Medusa’nın başını Kral Polydectes’e götürmek. Perseus, Medusa’nın başını “işte hediyen!” diyerek havaya kaldırır. Medusa’nın başına bakan kötü niyetli kral ve yardımcıları anında taşa dönüşür.” Yunan mitolojisi kaynaklı birçok öyküyü gökyüzünde bulabiliriz. Bu, en iyi bilinenlerinden biri.

Gökyüzüne baktığımızda Perseus’u, elinde tuttuğu Medusa’nın başını ve onun yanında Prenses Andromeda’yı görebiliriz. Kahraman Perseus tarafından başı kesilen Medusa’ysa hâlâ gökyüzünden bize göz kırpar. Gökyüzünde sürekli göz kırpıp duran bu yıldız, göklerdeki en tehlikeli yıldız olarak kabul edilmiş. Bu nedenle, bu yıldıza Arapçadan gelen Algol yani “kötü ruh” adı verilmiş. Algol, eski uygarlıkların hemen hepsinde kötü bir üne sahipti. Şimdi gelelim gökyüzünden bize göz kırpan ve Medusa’nın gözünü simgeleyen bu yıldızın gerçek öyküsüne.

Aslında gördüğümüz bir “yıldız tutulması”ndan başka bir şey değil. Algol, iki yıldızdan oluşan bir yıldız sistemi. Algol sistemindeki iki yıldız sırayla birbirlerinin önünden geçerler. Bunlardan biri ötekine göre çok daha sönüktür. Sönük olan yıldız, parlak olanın önünden geçerken Algol’un ışığı önemli ölçüde azalır. Algol sistemindeki tutulma, bir tam tutulma değil. Yani sönük yıldız parlak olanı tümüyle örtmez.

Eğer öyle olsaydı, bu sırada Algol’u çıplak gözle göremezdik. Parlak yıldızın küçük bir bölümü görünür. Bunu parçalı Güneş tutulmasına benzetebiliriz. Tutulma sırasında Algol’un görünür parlaklığı yaklaşık üçte birine düşer. Tutulma yaklaşık her üç günde bir 10 saat süreyle gerçekleşir. Bu sırada yıldızın parlaklığında belirgin bir değişim olur. Parlaklık, ilk beş saat içinde hızla azalır, yıldız en düşük parlaklığa ulaştıktan sonra aynı hızla artar ve eski değerine ulaşır. Bu tip yıldızlara “örten değişen yıldızlar” deniyor.

Algol normalde Perseus Takımyıldızı’nın ikinci parlak yıldızıdır. Yine de Algol’u gökyüzünde bulmak deneyimsiz bir gözlemci için zor olabilir. Yıldız 1 Ocak’ta saat 20.30, 15 Ocak’ta 19.30, 31 Ocak’ta 18.30’da tam tepemizde olacak. Bu sayede onu gökyüzünde tanımak daha kolay olacaktır. Yandaki haritadan da yararlanarak Algol’u gökyüzünde bulabilirsiniz.

Algol’un bu ay içinde geceleri en düşük parlaklıkta olacağı zamanlar şöyle: 3 Ocak: 02.19, 5 Ocak: 23.09, 8 Ocak: 19.58, 23 Ocak: 04.05, 25 Ocak: 00.54, 28 Ocak: 21.43, 31 Ocak: 18.33. Bu zamanlarda büyük olasılıkla yıldızı çıplak gözle görmekte zorlanacaksınız. Parlaklıktaki değişim, bu saatlerden yaklaşık beş saat önce başlıyor ve yine bu saatlerden beş saat sonra bitiyor. Değişimi görebilmek için yıldıza bu 10 saatlik süre içinde ara sıra bakabilirsiniz.

Değişimi görmenin en iyi yolu, yıldızın parlaklığını yakınlarındaki benzer parlaklıktaki yıldızlarla karşılaştırmak. Bu arada belirtmeyi unutuyorduk: Algol’a yani Medusa’nın gözüne çekinmeden bakabilirsiniz. Perseus sayesinde artık kimseye zarar veremez!

Hakkında admin

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir