Kendi İtiraflarıyla Jön Türkler Nerede Yanıldı?

By | 30 Ocak 2014

KİTABIN ÖZETİ :

Jön Türkler Osmanlı İmparatorluğu’na meşrutiyet yönetimini getirip ülkeyi daha iyi idare etmek isterken, bu uğurda her yolu mübah görüp içte ayrılıkçılar dışta da batılı büyük devletlerle iş birliğine gitmiş, bu hataları Osmanlı Devleti’nin parçalanmasına neden olmuştur. Hatalarını anladıklarında herşey bitmiş ve Osmanlı İmparatorluğu parçalanmıştı. 1908-1918.

1. BÖLÜM :

JÖN TÜRKLERİN HAYALLERİ VE İŞBİRLİĞİ :

A. 1870 yıllarında çöküş dönemine giren Osmanlı İmparatorluğu’nu kurtarmak amacıyla ilan edilen Tanzimat ve İslahat Fermanları’nın sonuç vermemesi üzerine Osmanlı aydın ve yöneticileri Sultan Abdülaziz’i tahttan indirerek yerine Veliaht V nci Murat’ı padişah yapmak istediler, fakat V nci Murat hastalanınca, Meşrutiyet’i kabul eden Sultan II nci Abdülhamit padişah olarak tahta oturdu.

B. İlk Meclis-i Mebusan’ı açan Sultan 2 nci Abdülhamit Osmanlı-Rus Savaşı’nın başlaması ve Osmanlı Ordusu’nun her cephede yenilmesi meclis’te kendi aleyhine konuşmalar yapılmasına sebep oldu. Bu nedenle meclisi kapatıp Kanun-i Esasi’yi rafa kaldırdı.(1878)

C. Jön Türklük : Sultan Abdülhamit’e karşı İstanbul’un yüksek mekteplerinde ve Paris’te bir zümre tarafından girişilmiş bir muhalefet hareketidir. Yeni Osmanlılar’ın uzantısı jön Türkler’dir. Fransızca Jeune anlamına gelmektedir.

D. Jön Türklerin Amaçları : Yeni Osmanlı’lar gibi Meşrutiyet’i tekrar kurup padişahın yetkilerini kısıtlamaktı. Jön Türk devrinin aydınları ekonomik ve kültürel bakımdan halk kitlelerinden uzak kalmışlar, Osmanlının çöküşü esnasında yetişmiş olmaları zihinlerine de yansımış ve yaratıcı fikirlerden yoksun yetişmişlerdir. Batının Osmanlı hakkındaki düşüncelerini zamanla kendi düşünceleri ile özdeşleştirip kendi toplumlarını mahkum ettiler. Jön Türk’ler bir milletin hayat felsefesinin tarihinden getirdiği inanç ve ideallere göre şekilleneceğini unutup, batılılar gibi düşündüklerinden kendileriyle birlikte Osmanlı’yı da bitirmişlerdir.

2. BÖLÜM :

KOMPLOLAR VE TAHRİKLER :

A. Jön Türkler taşıdıkları fikir ve inanç modelleri, sistem yapıları ve yaşayışları ile halkın desteğinden yoksun olduklarından, türkiye’de bir halk hareketi gerçekleştiremeyeceklerini anladıklarından yabancı devletlerin desteğini istemişlerdir.

B. Jön Türkler 1890 ‘lı yıllarda Ermeni, Rum, Bulgar, Yahudi, Arap ve Arnavut ayrılıkçılarla iş birliği yaparak 2 nci Abdulhamit’i devirip, Meşrutiyeti kurmak istemişler, ayrılıkçılar da tüm Jön Türkleri kullanmışlardır.

C. Jön Türkleri kullanan ayrılıkçıların amaçları Osmanlı Sahanlığındaki topraklarda Ermeni, Arnavut, Bulgar, Makedon, Arap, Sırp, Romen, İsrail ve Yunan Devletlerini kurmak ve bağımsızlıklarını ilan etmekti.

D. Osmanlı Devleti’ni parçalayarak sömürge devletleri kurmak için Almanya, İngiltere, Fransa, İtalya ve Rusya gibi devletler Jön Ttürkleri desteklemişlerdir.

E. Jön Türkler 1908 yılında Rumeli’deki 3 ncü Ordu’nun da desteği ile 2 nci Meşrutiyet’i padişah 2 nci Abdülhamit’e ilan ettirmişlerdir. 31 Mart 1908 yılında da padişahı tahttan indirip hapse atarak yerine Sultan Reşad’ı getirdiler.

3. BÖLÜM :

İHTİLAFLAR VE KAYIPLAR

A. II nci Meşrutiyet’in ilanından sonra Jön Türkler ile içte ayrılıkçılar ve dışta batılı büyük devletler arasında ihtilaflar başladı, Ermeniler bağımsız devlet kurmak için harekete geçtiler.

B. Balkan Harbinde Osmanlı Devleti’nin Rumeli’yi, Arnavutluk’u ve daha sonra Trablusgarp’ı kaybetmesi Jön Türklerin, Osmanlı ve İslamcı’lık politikasını değiştirip Türkçü’lük politikasına kaymasına, Ermeniler’le aralarının açılmasına neden olmuştur.

C. Jön Türkler Birinci Dünya Savaşı’nın patlak vermesiyle Doğuda Rus-Osmanlı Savaşı sırasında Ruslarla iş birliği yapan Ermeniler’le, Filistin’de Yahudi Devleti kurmaya çalışan Siyonistler’le, bağımsız devlet kurmak için isyan eden Arnavutlar’la, Ege Bölgesi ve İstanbul’u da içine alan büyük Yunanistan’ı kurmak Megolu İdealinde Rumlar’la Makedonya’nın Bulgaristan ilhakını isteyen Bulgarlarla, Sırplar ve bağımsızlık isteyen Araplar’la ve Almanya, İngiltere, Fransa, İtalya gibi büyük devletlerle ihtilafa düştüler.

D. 1912 yılında Balkan Harbi çıktığında Rumlar, Bulgarlar, Sırplar, Arnavutlar, Romenler ve Ermeniler’le işbirliği yapması Sonucu Osmanlı Ordusu acı bir yenilgi aldı. Osmanlı Devleti bu yenilgi ile büyük topraklar kaybetti ve bunun tek sebebi de Jön Türklerin acemice yönetimiydi.

E. Jön Türkler teşkilat kurdukları ilk günden itibaren ikiye ayrılmışlardı. Adem-i Merkeziyetçi’ler (İngiliz Taraftarı) Lideri Prens Sabahattin ve Merkeziyetçi’ler (Alman Taraftarı) Liderliğini Talat, Enver ve Cemal Paşa üçlüsü yapıyordu. Bu iki grup içte ayrılıkçılarla dışta da büyük devletlerle itilafa düşmenin yanı sıra birbirleri ile de iktidar hırsı ile çatışmaya girip orduyu politikaya alet etmişlerdi. Osmanlı Devleti’nin parçalanmasında da en büyük etken bu olmuştur.

4. BÖLÜM :

JÖN TÜRKLERİN YIKILAN HAYALLERİ VE İİTİRAFLARI :

A. Meşrutiyet’in ilanından sonra ortaya çıkan yeni düzenin kurucuları kendileri olmalarına rağmen genç ve tecrübesiz olmalarından dolayı devleti idare etmeyi bilmiyorlardı.

B. Talat Paşa hatıralarında, “Jön Türk Hareketi memlekete hürriyet, adalet getirmek, ülkede yaşayan Arap, Yunan, Ermeni ve Arnavutlar gibi tüm milletlerin birleştirilip güçlü bir devlet meydana getirmek isterken bunların hepsinin esas amaçlarının bağımsız devlet kurmak olduğunu anladıklarında yanıldıklarını anladılar” demektedir.

5. BÖLÜM :

MAĞLUBİYET VE DAĞILIŞ :

A. I nci Dünya Harbi sırasında da Jön Türkler’in hatalı uygulamaları devam etti. Harp sırasında Osmanlı Devleti İttahat ve Terakki Partisi’nin yönetiminde Talat, Enver ve Cemal Paşa Üçlüsünün kararları ile idare edildi. Bu üç ittihatçinin hiçbirisi ülkeyi idare edecek ehliyet ve liyakatta değildi. Ancak üçüde dürüst, namuslu ve vatansever kişilerdi.

B. Enver Paşa seferberlik ilan edilince 19 Temmuz 1914’te Meclis’i kendi eliyle kapatıp Kanun-i Esasi’yi askıya aldı. Bir zamanlar II nci Abdülhamit’e karşı ihtilal yapıp Meclis’i açtıran Enver Paşa kendi eliyle Meclis’i kapatmak zorunda kaldı. Enver Paşa tek adam olduktan sonra bütün insiyatifi Almanlar’a kaptırarak İmparatorluğun yıkılışını hızlandırdı. I nci Dünya Harbi’ne Almanlar’ın oyunuyla Osmanlı Devleti’de sokuldu.

C. Osmanlı Devleti I nci Dünya Harbi’nde İtilaf Devletleri ile tam 9 cephede savaşa sokuldu. Bunlar Kafkasya, Mısır, Çanakkale, Hicaz, Yemen, Irak, Filistin, Suriye, Galiçya ve Makedonya cepheleriydi. Açılan bu cephelerin amacı Osmanlı Ordusu’nun İtilaf Devletleri’nce gücünün zayıflatılmasıydı. Bu planlar Almanlar tarafından yapılıyordu. Almanya savaşı kazansa bile Osmanlı Devleti Almanya’nın sömürgesi olacaktı. Her iki durumda da Osmanlı Devleti savaşa girmekle savaşı baştan kaybetmişti.

D. Savaşı kaybeden Osmanlı Devleti 31 Ekim 1918’de İtilaf Devletleri’yle Mondros Mütarekesini imzaladı. Talat, Enver ve Cemal Paşa gemiyle Almanya’ya kaçtılar. Kısa bir süre sonra dağıldılar ve Berlin, Tiflis ve Türkistan’da vurularak öldürüldüler. Diğer Jön Türkler’de aynı akıbete uğradılar. 1908 yılında başlayan Jön Türk hareketi 1918 yılında Osmanlı İmparatorluğu’nun parçalanmasıyla son buldu.

SONUÇ :

A. KİTABIN ANA FİKRİ :

Jön Türkler’in Türk Tarihine damgasını vurduğu 1890-1918 yılları arası Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküşünün hızlanıp tamamlandığı, onun yerine kurulanTürkiye Cumhuriyeti’nin temellerinin atıldığı dönem anlatılmakta.

B. KİTABIN GETİRDİĞİ YENİLİKLER :

Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküş döneminde ortaya çıkan Jön Türk hareketinin bugünkü genç aydın ve politikacılara ışık tutması.

C. KİTAP HAKKINDA DEĞERLENDİRME :

Yazar bu kitabında o dönemde yaşayan aydın ve politikacıların kendi itiraflarını, gerçekte dürüst, namuslu ve vatansever olan jön Türkler’in ülkeyi ve devleti idare etmek ve kurtarmak için sadece vatanseverliğin yetmediğini anlatmaktadır.