Antraks

By | 5 Ekim 2021

Etken

Bacillus anthracis’dir.

Klinik bulgular

Hastalığa koyun, keçi, sığır, manda, deve, at ve domuzlar
duyarlıdır.

İnsanlar da infeksiyona yakalanabilirler.

Hasta hayvanların süt, gaita ve idrarları ile ölen hayvanların doğal deliklerinden gelen kanla açılan veya parçalananların et ve kanlarıyla etrafa yayılan etken, sporlanır.

Buralardan su, yem, toz ve toprakla havaya, ahırdaki çeşitli malzemelere bulaşır.

Ayrıca kan emici ve sokucu sinek ve artropodlar da etkeni taşıyabilirler.

Antraks, hayvanlarda perakut, akut ve subakut bir seyir gösterir.

Özellikle koyun ve keçilerde perakut seyrettiği için klinik belirtileri tam olarak görmek mümkün olmaz.

Karakteristik septisemi tablosu görülür.

Diş gıcırdatması, sendeleme, doğal deliklerden kanlı ve köpüklü bir akıntı ile kısa zamanda ölüm meydana gelir.

Akut ve subakut seyreden durumlarda vücut ısısı yükselir.

Atlarda sancı belirtileri görülür. Gaita ve idrar kanlıdır.

Otopsi bulguları

Otopsi yapılmaz. Ancak hayvan açılmış ise dalakta şişme (normalin 4-5 katı), kanın katran gibi koyu bir renk alması ve pıhtılaşmaması vücuttaki ödem ve hemorajiler ile rigor mortisin olmaması dikkati çeker.

Marazi madde seçimi ve gönderme şekli

Ölen hayvanlardan 3-4 adet kan frotisi, lam üzerinde bir damla kan veya steril pamuğa emdirilmiş kan gönderilir.

Antraks’ta otopsi yapılmaz. Şayet açılmışsa ve kadavra taze ise birkaç dalak frotisi ile bir parça dalak, dibi pamukla beslenmiş bir kavanoz içinde gönderilir. Organlar çabuk otoliz olacağından gönderilmez.

Ölümden sonra uzun süre geçmişse ve kokuşma başlamışsa ilikli bir kemik, etlerinden sıyrılarak kırılmadan ambalajlanıp gönderilir.

Koruma ve kontrol

Aşı

Etlik Vet.Kont.Mrk. Araşt.Enst.’de üretilmektedir.

Dezenfeksiyon

Ahırların ve malzemenin dezenfeksiyonu için, %0.1 süblime, %5 asit fenik, %5 kreozol, %5 kreolin veya diğer etkili dezenfektanlardan yararlanılır.

Çevreyi bulaştırmamak için kadavra ve kontamine materyaller yakılmalı veya üzerine sönmemiş kireç dökülerek derin çukurlara gömülmeli ve Hayvan
Sağlık Zabıtası tedbirleri uygulanmalıdır.